fa بهره‌برداری بهینه از سیستم‌های چند مخزنه با استفاده از الگوریتم بهینه‌سازی کرکس‌های آفریقایی (AVOA) هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="tab-stops:77.65pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در مطالعه حاضر، برای نخستین بار از الگوریتم بهینه‌سازی کرکس‌های آفریقایی</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">(AVOA) </span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;برای حل مسائل بهره‌برداری بهینه از دو سیستم چهارمخزنه و ده‌مخزنه به‌جهت حداکثرسازی رهاسازی به‌منظور تولید انرژی برق‌آبی استفاده شده است، سپس عملکرد الگوریتم مذکور با سه الگوریتم بهینه‌سازی شاهین‌های هریس </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">(HHO)</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، وال </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">(WOA)</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و گرگ‌های خاکستری</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">(GWO) </span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، با استفاده از آزمون فریدمن برای 10 بار اجرا، 300 عامل جستجو و 4000 تکرار مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد در سیستم‌چهارمخزنه، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">AVOA</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">GWO</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بهینه بدست آمده به‌ترتیب برابر 67/296 و 65/283 در رتبه‌های اول و دوم جای گرفتند. در رتبه بعدی، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">HHO</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">WOA</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با فریدمن رنک مساوی و برابر 33/3 و میانگین مقادیر تابع هدف به‌ترتیب برابر 92/264 و 3/254 قرار گرفتند. در سیستم ده‌مخزنه نیز </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">AVOA</span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">میانگین مقادیر تابع هدف</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> برابر 42/1059 در رتبه اول و پس از آن </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">GWO</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">WOA</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">HHO</span><i> </i><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بهینه </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌ترتیب 54/1051، 89/1031</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و 6/963 در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. لذا </span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">AVOA</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">توانست </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">27/96% و </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">7/88%</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از بهینه مطلق توابع هدف سیستم‌های چهارمخزنه و ده‌مخزنه که به‌ترتیب برابر با 292/308 و 414/1192 می‌باشند را برآورد نماید. همچنین الگوریتم مذکور پتانسیل خوبی در حل سایر مسائل بهینه‌سازی دارد.</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The optimization algorithm of African vultures (AVOA) has been used to solve the problems of optimal operation of two four- reservoir and ten- reservoir systems in order to maximize the release for the production of hydroelectric energy. then the performance of the aforementioned algorithm with three optimization algorithms of Harris&#39;s hawks (HHO), Whale (WOA) and Gray wolves (GWO) were compared using Friedman test for 10 runs, 300 search agents and 4000 iterations. The results showed that in the four- reservoir system, AVOA and GWO were ranked first and second with the optimal values of 296.67 and 283.65, respectively. In the next rank, HHO and WOA were placed with the same Friedman rank equal to 3.33 and the average values of the objective function equal to 264.92 and 254.3, respectively. In the ten- reservoir system, AVOA with the average objective function values of 1059.42 ranked first, followed by GWO, WOA, and HHO with optimal values of 1051.54, 1031.89, and 963.6, respectively. Therefore, AVOA was able to estimate 96.27% and 88.7% of the global optimum of the objective functions of the four- reservoir and ten- reservoir systems, which are equal to 308/292 and 1192/414, respectively.</span></span></span> بهره‌برداری بهینه از مخازن سد, بهینه‌سازی, الگوریتم بهینه‌سازی کرکس‌های آفریقایی, سیستم‌های چندمخزنی Optimal operation of dam reservoirs, Optimization, African vulture’s optimization algorithm, Multi-reservoir systems. 70 85 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-225-6&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Mosayebi اسماعیل مسیبی esmaeil_mosayebi@semnan.ac.ir 0520870220 10031947532846004408 No Semnan university دانشگاه سمنان Saeed Farzin سعید فرزین saeed.farzin@semnan.ac.ir 2571771221 10031947532846004409 Yes Semnan university دانشگاه سمنان