fa بررسی عددی تخلیه جریان پر رسوب رودخانه در زمان سیلاب از مخزن سد ها ( مطالعه موردی سد رودبار) سد و سازه سد و سازه پژوهشي Research رسوبگذاری در مخازن سدها به عنوان عاملی تاثیرگذار در کاهش عمر مفید و ظرفیت مخزن، انسداد وفرسایش سازه های آبگیر، دریچه های تخلیه کننده و متعاقبا افزایش هزینه های نگهداری و سایر زیانهای مرتبط، شناخته می شود. این مسئله اهمیت شناخت رفتار هیدرولیکی جریان غلیظ در مخازن سدها را اثبات می نماید. در این تحقیق، روند پیشروی جریان غلیظ رسوبی در مخزن رودبار لرستان توسط مدل مایک 3 بررسی شده است. هدف از تحقیق، استحصال حجم مفید مخزن از طریق تخلیه حداکثری جریان غلیظ رسوبی از دریچه های تخلیه کننده تحتانی می باشد. شبیه سازی سه بعدی هیدرودینامیک جریان و رسوبات در این مخزن صورت گرفته پرداخته شده است. تمام سناریوها با فرض شرط عدم افت تراز آب مخزن، طراحی شده اند. نتایج نشان می دهد، با افزایش دوره بازگشت سیلاب و راندمان تخلیه رسوب، که به صورت جرم رسوبات تخلیه شده به جرم رسوبات ورودی تعریف گردیده است، افزایش می یابد به طوریکه راندمان رسوبشویی از سیلاب با دوره بازگشت دو ساله، رو به افزایش بوده و در سیلاب با دوره بازگشت بیست ساله، به بالاترین میزان می رسد. بیشترین راندمان تخلیه رسوب متناسب با سیلاب با دوره بازگشت بیست ساله و برابر 17 درصد می باشد. Sedimentation in dam reservoirs is known as an effective factor of reducing dams’ life-time and reservoir capacity, disruption of dam operation, blockage and corrosion in intake structures, drain valves and other sediment venting structures and consequently increase costs of maintenance and other related damages. This proves the importance of understanding the hydraulic behavior of density current in dam reservoirs. In this study, the trend of density current moving in Lorestan Roudbar reservoir has been investigated by Mike 3 model. The aim of this study is to withdraw maximum gravity current concentration in flood time period from bottom outlets in order to decrease sedimentation in reservoirs active volume. Therefore, three-dimensional hydrodynamics simulation of density current in this reservoir has been done. The modeling scenarios have been designed to calculate how much mass can be vented from bottom outlet to save more capacity in reservoir when flood with various return time period occur. The results show that increasing the return period of the flood the sediment discharge efficiency, increases. Sediment venting efficiency is increasing with a two-year return period and reaches a maximum in floods with a 20-year return period when the maximum efficiency of sediment venting is roughly 17%. شبیه سازی سه بعدی, رسوبگذاری جریان پر رسوب ورودی, تخلیه رسوب, راندمان, سد رودبار لرستان 3D simulation, sedimentation, density current, sediment venting, venting efficiency, Roudbar dam 74 86 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-138-1&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Fazeli میثم فاضلی m.fazeli@srbiau.ac.ir 2161696173 10031947532846003995 Yes Science and Research Branch of IAU دانشگاه علوم و تحقیقات Raheleh Ghomi راحله قمی 10031947532846003996 10031947532846003996 No University of Science and Culture دانشگاه علم و فرهنگ