fa بررسی تأثیر مؤلفه پیچشی زلزله روی رفتار لرزه ای سدهای بتنی دو قوسی با استفاده از مدل اجزای محدود سد و سازه سد و سازه كاربردي Applicable <p>در این مقاله به تاثیر مؤلفه پیچشی بر روی پاسخ لرزه ای سد دو قوسی پرداخته می شود. برای انجام آنالیز از نرم افزار Ansys که مبتنی بر روش اجزای محدود می باشد، استفاده شده و تاثیر اندرکنش سد، مخزن و فونداسیون در مدل لحاظ شده است. با توجه به رفتار و هندسه سدهای دو قوسی، مدل سازی به صورت سه بعدی انجام گرفته و برای حل معادلات دینامیکی استخراج شده نیز از روش Newmark که یک روش ضمنی و پایدار از لحاظ عددی می باشد، استفاده شده است. به عنوان یک مطالعه موردی، آنالیز لرزه ای سد قوسی ماروپوینت مورد توجه قرار گرفته است. برای بررسی تأثیر مؤلفه پیچشی، در ابتدا با اعمال زمین لرزه الستنرو، مدل تهیه شده برای دو حالت اعمال مؤلفه های انتقالی تنها و اعمال مؤلفه های انتقالی و پیچشی به صورت توأم مورد تحلیل قرار گرفته و نتایج حاصل با هم مقایسه شده است. نتایج حاصل از تحلیل، تأثیر مؤلفه پیچشی را در افزایش پاسخ ها نشان می دهد. در ادامه برای بررسی شدت زلزله و محتوای فرکانسی آن، مدل مورد نظر تحت اعمال مؤلفه های انتقالی و پیچشی زلزله تفت قرار گرفته و نتایج مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده برای این حالت تأثیر کاهشی مؤلفه پیچشی را در پاسخ لرزه‌ای نشان می دهد. در نتیجه می توان گفت که مؤلفه پیچشی با توجه به شدت زلزله و محتوای فرکانسی آن می تواند پاسخ لرزه ای را افزایش یا کاهش دهد. بنابراین برای طراحی ایمن سدهای قوسی لازم است که با انتخاب شتاب نگاشت های مناسب زمین لرزه، اثرات مؤلفه پیچشی را مورد توجه قرار داد.</p> <p>This study has been conducted to evaluate the effects of torsional component of earthquake on seismic response of concrete arch dams. Ansys software based on finite element method was used for analysis and interaction effect is considered in models. Due to the geometry and behaviour of arch dams, a three-dimensional modelling was carried out in time domain and Newmark time integration scheme was developed to solve the time-discretized equations which are an unconditionally stable implicit method. The Morrow Point arch dam was selected as a case study for dynamic analysis. At first, the model was analysed due to El Centro earthquake for two cases of applying and no applying of torsional component of earthquake and the results are evaluated. Consider to obtained results, it is revealed that the torsional component of El centro earthquake can have the amplification effect on response of dam model. To show the effect of the frequency content of the torsional component and its power amplitude, the Taft earthquake was applied on the model. For this case, obtained results show that the responses are reduced due to applying torsional component. It can be concluded that the seismic response of arch dams could be increased or decreased, depending on the power amplitude and frequency content of the torsional component of earthquake. Finally, it should be mentioned that the effect of torsional component of earthquake must be considered with selecting of appropriate accelerograms for safety design of arch dams.</p> زلزله, سد دوقوسی, مولفه پیچشی, اجزای محدود Earthquake, arch dams, torsional component, finite element 34 45 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-82-1&slc_lang=fa&sid=1 Majid Pasbani Khiavi مجید پاسبانی خیاوی pasbani@uma.ac.ir 10031947532846003064 10031947532846003064 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Mortaza Ali Ghorbani مرتضی علی قربانی gorbani@uma.ac.ir 10031947532846003065 10031947532846003065 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Asad Allah Aboli اسد الله ابولی aboliiman@yahoo.com 10031947532846003066 10031947532846003066 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی