fa بهینه‌سازی و طراحی سیستم استنتاج فازی عصبی تطبیقی با استفاده از الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات و روش خوشه‌بندی فازی در پیش‌بینی آبشستگی بعد از سرریز جامی سد و سازه سد و سازه پژوهشي Research چنانچه مصالح پائین&shy;دست سرریز جامی فرسایش پذیر باشند با گذشت زمان احتمال واژگونی سازه سرریز اوجی وجود دارد. بنابراین پیش&shy;بینی عمق آبشستگی در بعد از سرریز جامی از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این مطالعه، عمق آبشستگی در پائین&shy;دست سرریزهای جامی شکل توسط یک مدل ترکیبی فرا ابتکاری جدید مدل&shy;سازی می&shy;شود. این مدل با ترکیب سیستم استنتاج فازی عصبی تطبیقی، الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات و روش خوشه&not;بندی فازی توسعه داده می&shy;شود. لازم به ذکر است که در مطالعه حاضر از روش خوشه&not;بندی فازی برای ایجاد سیستم استنتاج فازی استفاده می&shy;شود. همچنین، برای سنجش توانایی مدل&shy;های فرا ابتکاری از شبیه&shy;سازی&shy;های مونت کارلو استفاده می&shy;شود. همچنین از روش اعتبار سنجی چند لایه ای برای بررسی توانایی مدل&shy;های مذکور بهره گرفته می&shy;شود. این مدل مقادیر آبشستگی در پائین&shy;دست سرریز جامی شکل را با دقت مناسبی تخمین زد. به&shy;عنوان مثال، مقادیر شاخص آماری درصد میانگین مطلق خطا و خطای جذر میانگین مربعات برای این مدل به&shy;ترتیب مساوی 544/7 و 189/0 بدست آمد. همچنین مدل برتر با مدل انفیس نیز مقایسه شد که تجزیه و تحلیل نتایج این دو مدل نشان دهنده دقت بیشتر مدل ترکیبی بود.<br> &nbsp; Additionally, if the materials at downstream of bucket spillway are erodible, the ogee spillway is likely to overturn by the time. Therefore, the prediction of the scour after bucket spillway is pretty important. In this study, the scour depths at downstream of bucket spillway are modeled using a new meta-heuristic model. This model is developed by combination of the Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System (ANFIS), Particle Swarm Optimization (PSO) and Fuzzy C-Means Clustering (FCM). In addition, to assess the performance of meta-heuristic models, the Monte Carlo simulations (MCs) are used. Also in this paper, the k-fold Cross Validation is used for examination of the models ability. Moreover, the superior model was introduced using analyzing the numerical results. The model predicted the scour depth in terms of all input parameters. The model estimated the scour at downstream of bucket spillway with reasonable accuracy. For example, the mean absolute percentage error and root mean square error for this model were obtained 7.544 and 0.189, respectively. In addition, the superior model was compared with ANFIS model that analyzing showed the compound model had more accuracy.<br> &nbsp; آبشستگی اطراف لوله مستغرق, انفیس, بهینه‌سازی ازدحام ذرات, مدل فرا ابتکاری Scour around submarine pipelines, ANFIS, Particle swarm optimization, Meta-heuristic model 66 54 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-612-1&slc_lang=fa&sid=1 hojatolah palizvan حجت الله پالیزوان palizvan1352@gmail.com 10031947532846003501 10031947532846003501 No Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه saeid shabanlou سعید شعبانلو saeid.shabanlou@gmail.com 3874648052 10031947532846003502 Yes Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه Mohammad ali izadbakhsh محمد علی ایزدبخش mohammad.ali.izadbakhsh@gmail.com 3874648052 10031947532846003503 No Department of Water Engineering, College of Agriculture, Islamic Azad University, Kermanshah Branch, Kermanshah واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه