fa طراحی بهینه سرریزهای پلکانی جهت حداکثر سازی استهلاک انرژی با استفاده از الگوریتم تکاملی تفاضلی و الگوریتم کرم شب تاب و ترکیب هر دو الگوریتم سد و سازه سد و سازه پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin-right:42.5pt;">در سال‌های اخیر تحقیقات نشان داده است که سرریزهای پلکانی به‌عنوان راهکار مناسبی جهت استهلاک انرژی در سرریزها مورد توجه قرار داشته‌اند. از اهداف طراحی سرریز پلکانی می‌توان به افزایش شدت استهلاک انرژی در طول سریز و در نتیجه کاهش ابعاد حوضچه آرامش اشاره نمود. بنابراین طراحی بهینه ابعاد سریز بر اساس حداکثر انرژی مستهلک شده هدف اصلی در این تحقیق می‌باشد. در این مطالعه ابعاد سرریز به‌عنوان مجهولات در نظر گرفته شده است که براساس الگوریتم‌های تکاملی‌تفاضلی و کرم شب‌تاب و همچنین ترکیب دو الگوریتم این مجهولات به صورت بهینه طراحی شده است. با افزایش دبی جریان منجر به کاهش استهلاک نسبی انرژی و افزایش ارتفاع بهینه پله‌ها می‌شود. در این تحقیق از سه دبی جریان ورودی مختلف 422، 560.2 و 776.9 استفاده گردید. نتایج نشان داد که به طور مثال در در هر سه دبی میزان استهلاک انرژی در طول افقی پله‌ها 200 متر به روش ترکیب الگوریتم به ترتیب برای هر سه دبی برابر 79.29، 78.47 و 68.47 درصد می‌باشد.</p> <p style="margin-left:1.0cm;">In recent years, research has shown that as a good strategy for energy dissipation of spillway in stepped spillway have been considered. The design goals of stepped spillway can be used to increase the intensity of energy dissipation during spillway and thus reduce the dimensions mentioned stilling basin. Therefore optimum design of spillway on maximum energy dissipated main goal in this research. The dimensions of the spillway is considered as variables based on differential evolution algorithm and Firefly algorithm and also the combination of two algorithms for optimum design is variables. By increasing the flow rate is reduced relative energy dissipation and optimum height of the steps increases. In this study, three different inlet flow 422 (m³/s), 560.2 (m³/s), and 776.9 (m³/s), were used. The results showed that, for example, in&nbsp; three&nbsp; flow the energy dissipation during the horizontal steps of 200 meters by combining the algorithm, respectively, for the three flow is 79.29%, 78.47% and 68.47%.</p> سرریز پلکانی, استهلاک انرژی, طراحی بهینه, ترکیب الگوریتم تکامل تفاضلی و کرم شب‌تاب. Stepped Spillway, Energy Dissipation, Optimum Design, Combining Differential Evolution And firefly Algorithm. 39 49 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-491-1&slc_lang=fa&sid=1 پژمان درخشان علمدارلو pezhmanderakhshan@gmail.com 2440003832 10031947532846002274 No دانشگاه سیستان و بلوچستان مهدی اژدری مقدم mazhdary@eng.usb.ac.ir 0047686405 10031947532846002275 Yes دانشگاه سیستان و بلوچستان