fa ارزیابی آماری پارامترهای مقاومتی و تغییرشکل‌پذیری توده سنگ - مطالعه موردی ساختگاه نیروگاه تلمبه ذخیره‌ای آزاد کردستان ژئوتکنیک و مهندسی زلزله ژئوتکنیک و مهندسی زلزله كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">هم‌زمان با پیشرفت دانش بشری، استفاده از فضاهای زیرزمینی به‌ویژه به‌عنوان محل ساخت نیروگاه‌های برق‌آبی رو به افزایش است. به‌منظور طراحی و ساخت این فضاهای زیرزمینی، شناخت خواص توده‌سنگ کاملاً ضروری است. پارامترهای ورودی برای طراحی فضاهای زیرزمینی مانند پارامترهای مقاومتی توده‌سنگ (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">C</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">&phi;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ضریب تغییرشکل‌پذیری را نمی‌توان به‌طور دقیق تعیین نمود. عدم‌قطعیت موجود در این پارامترها برخی ذاتی و برخی دیگر به دلیل عدم آگاهی یا درک درست از این پارامترها است. برای کمّی کردن اثر این عدم‌قطعیت‌ها در طراحی فضاهای زیرزمینی باید از روش‌های آماری استفاده نمود. در این مطالعه از یک روش آماری به‌منظور تعیین شاخص مقاومت زمین‌شناسی (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">GSI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) توده‌سنگ استفاده ‌شده است و توزیع حجم بلوک (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">V</span></span>_{<span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 12pt;">b</span></span>}<span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و عامل شرایط سطح درزه (</span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">Jc</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) که به‌عنوان عوامل مشخصه کمّی در تعیین مقدار </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">GSI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> می‌باشند، تعیین‌شده‌اند‌. این روش بر اساس ارتباط بین شرایط زمین‌شناسی توصیفی و پارامترهای قابل‌اندازه‌گیری میدانی مانند فاصله‌داری و زبری درزه‌ها که متغیرهای تصادفی هستند بنا نهاده شده است. با استفاده از توزیع </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">GSI</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌دست‌آمده از برداشت‌های میدانی و ترکیب با خواص مقاومتی سنگ بکر که آن‌ها نیز به‌صورت آماری ارائه‌شده‌اند، تابع توزیع آماری پارامترهای مقاومتی توده&shy;سنگ و مدول تغییرشکل‌پذیری آن، با استفاده از روش مونت‌کارلو در نرم‌افزار </span></span></span><span style="font-family: times new roman,serif;"><span style="font-size: 10pt;">RISK</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">@ برای توده&shy;سنگ&shy;های دربرگیرنده تونل‌های تحت‌فشار طرح نیروگاه تلمبه ذخیره&shy;ای آزاد برآورد شده است و در ادامه ظرفیت توده‌سنگ برای مشارکت در تحمل فشار داخلی وارده در تونل‌های تحت‌فشار مورد ارزیابی قرارگرفته است.</span></span></span></div> <p style="margin-left:1.0cm;">Input parameters for design of underground openings are not defined properly, such as rock mass parameters and deformation modulus. Available uncertainty in these parameters is intrinsic or misunderstanding of these parameters. To quantify these parameters to design underground openings it must be utilized the statistical methods. In this research, it is used a statistical method to define GSI of rock mass, block volume and joint conditions. By using GSI distribution function obtained from field data and intact strength characteristics, statistical distribution function of rock mass parameters (deformation modulus and shear strength parameters) are defined with the use of Monte Carlo method.&nbsp;</p> عدم‌قطعیت, پارامترهای ژئومکانیکی, پارامترهای مقاومت برشی, طبقه‌بندی GSI, روش مونت‌کارلو Uncertainly, Geomechanical parameters of rock mass, GSI system, Monte Carlo method 55 67 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-407-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Cheraghi Siefabad مسعود چراغی سیف آباد cheraghi@cc.iut.ac.ir 1910316970 10031947532846001650 Yes Isfahan University of technology دانشگاه صنعتی اصفهان mahmoud brhnia محمود بهنیا behnia@cc.iut.ir 6329869162 10031947532846001651 No Isfahan University of technology دانشگاه صنعتی اصفهان Hadi Jaberi هادی جابری h.jaberi68@gmail.com 2500081508 10031947532846001652 No Isfahan University of technology دانشگاه صنعتی اصفهان