fa تعیین آستانه بارش-رواناب در مدل‌سازی هیدرولوژیکی در مناطق خشک و نیمه‌خشک هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب پژوهشي Research <p dir="RTL">برای مدیریت منابع آب در هر حوضه آبریز لازم است که تخمین مناسبی از میزان آب موجود در حوضه انجام شود که برای این کار از مدل‌سازی هیدرولوژیکی استفاده می‌شود. مدل‌سازی هیدرولوژیکی مناطق خشک و نیمه‌خشک به علت محدودیت منابع آبی وجود اهمیت بسزایی دارد. در این تحقیق به بررسی کلی مشکلات مدل‌سازی هیدرولوژیکی در این مناطق پرداخته شده و به‌طور خاص روی مؤلفه بارش مؤثر تمرکز شده است. سپس، یک روش برای محاسبه باران مؤثر و آستانه بارش-رواناب پیشنهاد شده و تأثیر آن در جریان هورتونی منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. برای مدل‌سازی بارش-رواناب از مدل هیدرولوژیکی توزیعی <span dir="LTR">BTOPMC</span> استفاده شده است و عملکرد آن قبل و پس از اعمال رابطه باران مؤثر و جریان هورتونی اصلاح شده مقایسه شده است. از دو معیار ارزیابی ضریب نش و ضریب حجمی جریان برای بررسی عملکرد مدل استفاده شده است. نتایج حاصل از مدل‌سازی نشان می‌دهد که اعمال رابطه پیشنهادی در این تحقیق موجب افزایش حدود 12/0 در مقدار ضریب نش و ده درصد در ضریب حجمی جریان شده است که نشان‌دهنده تأثیر مطلوب اعمال این رابطه در مدل هیدرولوژیکی <span dir="LTR">BTOPMC</span> است و موجب تخمین مطلوب حجم آب در سطح حوضه می‌شود.</p> <p>For optimal management of water resources in a catchment it is important to estimate the amount of water within a catchment by hydrological modeling. Hydrological modeling is very crucial in arid and semi arid areas because of limited water resources in these areas. In this study, the problems of hydrological modeling in these areas have been investigated and particularly is focused on effective rainfall. Then, a method is proposed to calculate effective rainfall and hortonian flow in a catchment. A hydrological distributed model, BTOPMC, is utilized and its performance is compared before and after applying modified hortonian flow formulation. Nash-Sutcliffe and volume error are the criteria used to calculate the model performance. Results have shown that applying modified equation for hortonian flow in BTOPMC have improved Nash-Sutcliffe and volume error about 12% and 10%, respectively that reflects its favorable impact on estimation water amount in a catchment by using BTOPMC.&nbsp;</p> مدل‌سازی هیدرولوژیکی, مناطق خشک و نیمه‌خشک, باران مؤثر, ضریب نش Hydrological modeling, Arid and semi arid areas, Effective rainfall, Nash-Sutcliffe coefficient 56 67 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-29-1&slc_lang=fa&sid=1 مهسا فرهنگی mahsa_farhangi@yahoo.com 0323226035 10031947532846002131 Yes دانشگاه تهران مجید خلقی kholghi@ut.ac.ir 1111111111 10031947532846002132 No دانشگاه تهران سید علی چاوشیان chavoshian@iust.ac.ir 1111111111 10031947532846002133 No دانشگاه تهران