fa جانمایی مخازن تعدیل سیلاب و طراحی سیستم انحراف رودخانه به منظور ایمن‌سازی سیلاب‌دشت، مطالعه موردی: رودخانه گرگانرود هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">یکی از روش‌های سازه‌ای کنترل سیل، انحراف سیلاب رودخانه است. در این پژوهش، مکان‌یابی محل‌های ذخیره موقت سیل و طراحی سیستم انحراف سیلاب رودخانه با استفاده از مدلسازی ‌هیدرولیکی یک‌بعدی و دوبعدی سیل و در نظرگیری ملاحظات سازه‌ای و هیدرولیکی طراحی بندهای انحرافی انجام شده است. بازه‌‌ی مهمی از رودخانه گرگانرود که شامل بازه پایین دست سد گلستان تا اتصال به دریای خزر می‌شود، بعنوان مطالعه موردی انتخاب شده است و اثر انحراف سیلاب بر دبی اوج و تراز سیلاب نقاط آسیب شامل شهرهای آق‌قلا و گمیشان مطالعه شده‌ است. مکان‌یابی محل‌های انحراف و ذخیره‌سازی با استفاده از مدل‌های </span></span></span><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" times="">Flo-2D</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">، </span></span></span><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" times="">HEC-RAS</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin=""> و </span></span></span><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" times="">SWMM</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="">انجام شده و سپس، با توجه به معیارهای هزینه و کارایی مکان‌های مناسب مخازن ذخیره سیلاب تعیین شده ‌است. در نهایت، عملکرد مجزا و ترکیبی این بندها بر روی خصوصیات سیلاب رودخانه در نقاط آسیب<span style="font-family:Tahoma;">،&nbsp;</span></span><span style="font-family:Tahoma;">طی چهار واقعه مهم بارش برآورد شده‌ است. نتایج نشان داد که در صورت استفاده از یک و دو سیستم انحراف سیل، دبی اوج سیل در ورودی به شهر آق‌قلا، بطور متوسط 7/45 و 16/35 درصد کاهش می‌یابد. همچنین در صورت استفاده از سه سیستم انحراف سیلاب،دبی اوج سیل ورودی به شهر گمیشان، </span></span></span><span style="font-family:Tahoma;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%">بطور متوسط 22/15 درصد کاهش خواهد یافت.</span></span></span></span></div> <span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" times="">In this research, the location of the temporary flood storage sites and the design of the river flood diversion system have been carried out using one-dimensional and two-dimensional hydraulic modeling of the flood and considering the structural and hydraulic design criteria of diversion dams. An important portion of the Gorganrood River, which includes the downstream reach of the Golestan Dam to the connection to the Caspian Sea, has been selected as a case study, and the effect of flood diversion on the peak discharge and flood level of the most vulnerable flood prone areas including the cities of Aqqala and Gomishan, has been studied.</span></span> <span style="line-height:107%"><span new="" roman="" times="">Locating the diversion and storage locations has been done using Flo-2D, HEC-RAS and SWMM models, and then, according to the criteria of cost and efficiency, suitable locations of flood storage sites have been determined.&nbsp;</span></span>&nbsp;<span lang="EN"><span style="line-height:107%">Finally, the separate and combined performance of these dams on the flood features of the river at the damage points during 4 important rainfall events have been estimated.&nbsp;</span></span><span style="line-height:107%">The results showed that&nbsp;if flood diversion systems are used, the peak flow of the flood at the entrance to Aqqala and Gomishan city&nbsp;will decrease by 16.35 and 22.15% on average. </span></span></span> انحراف سیلاب رودخانه, مخازن تعدیل سیل, مدلسازی هیدرولیکی, روش‌های سازه‌ای River flood diversion, Retention ponds, Hydraulic modeling, Structural methods 48 66 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1023-1&slc_lang=fa&sid=1 Jafar Yazdi جعفر یزدی j_yazdi@sbu.ac.ir 1062886471 10031947532846004329 Yes Shaghayegh Talebi شقایق طالبی Shaqayeq.tl98@gmail.com 0021410399 10031947532846004330 No Mohammad Shahsavandi محمذ شاه سوندی moh.shahsavandi@gmail.com 6210018467 10031947532846004331 No