fa آسیب‌شناسی نیروگاه‌های آبی در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم؛ مطالعه موردی: حوضه آبریز کرخه هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب هیدرولوژی و برنامه ریزی منابع آب پژوهشي Research نیروگاه‌های آبی نقش مهمی را در مدیریت تامین نیاز پیک برق بر عهده دارند. این امر منجر به توسعه اینگونه نیروگاه‌ها در کشور مختلف جهان شده است. با این وجود، پیش‌بینی می‌شود، میزان برق تولیدی نیروگاه‌های آبی در آینده تحت تاثیر تغییر اقلیم قرار گیرد. این تاثیرات ناشی از اثر گذاری تغییر اقلیم بر چرخه هیدرولوژی و ویژگی‌های آب و هوایی مناطق مختلف جهان خواهد بود. در کشورهای در حال توسعه، بر خلاف کشورهای توسعه یافته، بررسی پتانسیل آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها بیش از ساخت امکان پذیر است. این امر منجر به کاهش ریسک وقوع خسارت‌های آتی خواهد شد. از آنجاکه تولید برق نیروگاه‌های آبی بطور مستقیم وابسته به آورد رودخانه است؛ با بررسی اثرات تغییر اقلیم می‌توان از میزان آسیب‌پذیری این زیرساخت‌ها در مواجهه با تغییر اقلیم پیش از ساخت آگاهی یافت تا متناسب با آن آسیب‌پذیری‌ها، راهکارهای مدیریت تطبیقی متناسب را اجرا کرد. در این پژوهش اثرات پتانسیل تغییر اقلیم بر نیروگاه‌های آبی در دست مطالعه، ساخت و بهره‌برداری حوضه کرخه، در سه افق زمانی بررسی شده است. بدین منظور یک مدل شبیه‌سازی منابع آب جهت برآورد میزان تولید انرژی برقابی تحت سناریوهای مختلف تغییر اقلیم، توسعه داده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد قواعد بهره‌برداری که مبتنی بر داده‌ها مشاهده‌ای حوضه هستند، هر چند در افق زمانی کوتاه مناسب‌اند؛ اما از ستبری کافی در افق‌های میانه و دور برخوردار نیستند. بنابراین مدیریت تطبیقی جهت افزایش سازگاری لازم الاجرا خواهد بود. Given the important role of hydropower in peak electricity management, Middle Eastern countries are actively pursuing development of more hydropower resources by construction of large dams. Nonetheless, climate change is expected to affect the future productivity of hydropower by influencing the hydrologic cycle and different climate variables in the region. While reactive plans to minimize climate change impacts on hydropower production have been implemented in the developed world, the developing world can still benefit from proactive actions. Studies of climate change impacts before and during implementation of hydropower projects can result in timely responses and adaptation to climate change, with a potential with considerable cost savings. This study investigates the potential impacts of climate change on the hydropower systems in the Karkheh River Basin —the third largest river basin in Iran— in terms of potential for hydroelectricity generation. A simulation model is developed to examine how hydropower generation levels vary for different future climate change scenarios in this representative Middle Eastern basin. The obtained results suggest that the existing operation rules and design specifications, developed based on the historical climatic conditions, can lead to inefficient operations of the hydropower in the basin. Due to insignificant streamflow reductions in short-term, hydropower production may not change considerably in the near future. However, serious hydropower generation deficit is expected in the mid-term and long-term horizons in the Karkheh River Basin. Therefore, adaptation to the future climate change conditions and revision of the operation rule curves and design specifications is essential to optimal hydropower operations in this basin. تغییر اقلیم, حوضه کرخه, مدل شبیه‌سازی منابع آب, نیروگاه آبی 1. Climate Change, Karkheh Basin, Water Resources Simulation Model, Hydropower 25 37 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 سعید جمالی sae.jamali@iauctb.ac.ir 100319475328460043 100319475328460043 Yes