Iranian Dam and Hydroelectric Powerplant

fa حفاظت و احیای کلیسای تاریخی زُرزُر در بستر پروژه سد بارون: رهیافت آناستیلوز و فناوری‌های نوین در حفاظت اضطراری میراث‌فرهنگی Emergency Conservation and Restoration of the Historic ZorZor Church within the Barun Dam Project: An Anastylosis-Based Approach and Advanced Technologies in Cultural Heritage Protection سد و سازه سد و سازه پژوهشي Research پژوهش حاضر به بررسی فنی، مدیریتی و حفاظتی عملیات نجات اضطراری کلیسای تاریخی زُرزُر، یکی از شاخص‌ترین آثار سنگی ارامنه در شمال‌غرب ایران، می‌پردازد که در پی آبگیری مخزن سد بارون در معرض غرق‌شدگی کامل قرار داشت. هدف اصلی تحقیق، تحلیل فرآیند جابه‌جایی و بازسازی کلیسا بر پایه رهیافت آناستیلوز و ارزیابی انطباق آن با اصول بین‌المللی حفاظت میراث‌فرهنگی در چارچوب پروژه‌های بزرگ زیرساختی منابع آب است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر مستندسازی دقیق معماری، مطالعات ژئوتکنیکی، بررسی‌های سازه‌ای و مشاهدات میدانی پیش، حین و پس از عملیات اجرا شده است. در این پروژه، اجزای کلیسا به‌صورت سنگ‌به‌سنگ پیاده‌سازی و در فاصله‌ای حدود ۶۰۰ متر و در تراز ارتفاعی ۸۹ متر بالاتر از مکان اولیه، با رعایت الزامات فنی، سازه‌ای و منظرین بازسازی گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تلفیق دانش مهندسی ژئوتکنیک، سازه و حفاظت میراث در شرایط اضطراری، نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش ریسک‌های مخزن و تضمین پایداری اثر داشته است. تجربه کلیسای زُرزُر، الگویی موفق و قابل‌تعمیم برای مدیریت هم‌زمان پروژه‌های سدسازی و حفاظت از میراث‌فرهنگی در طرح‌های توسعه ملی ارائه می‌دهد.   This study examines the emergency conservation and relocation of the historic ZorZor Church, a stone-built Armenian monument located in northwestern Iran, which was threatened by permanent inundation following the impoundment of the Barun Dam reservoir. The primary objective of the research is to analyze the technical, managerial, and conservation processes applied during the rescue operation and to evaluate the effectiveness of an anastylosis-based approach in accordance with international heritage conservation principles. The research adopts a descriptive–analytical methodology, based on detailed architectural documentation, geotechnical surveys, structural assessments, and systematic field observations conducted before, during, and after relocation. The church was dismantled stone by stone and reconstructed approximately 600 meters away at an elevation 89 meters higher than its original location, ensuring structural stability, material authenticity, and landscape compatibility with the new site. The integration of geotechnical engineering, structural design, and conservation science proved critical for risk mitigation and successful reconstruction under emergency conditions. The findings demonstrate that the ZorZor Church project represents a viable and replicable model for managing cultural heritage threatened by large-scale water infrastructure projects. The study highlights the importance of interdisciplinary coordination and early heritage risk assessment in dam planning and reservoir management frameworks.   کلیسای زُرزُر, حفاظت اضطراری میراث‌فرهنگی, آناستیلوز, سد بارون, مدیریت مخزن ZorZor Church, emergency heritage conservation, anastylosis, Barun Dam, reservoir management 33 47 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1102-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Heidari ابراهیم حیدری ebrahimheydari35@yahoo.com 3800741202 No کارشناس ارشد بازنشسته میراث‌فرهنگی و مجری طرح hamid amanollahi حمید امان اللهی amanollahi.hamid@ut.ac.ir 3781693368 Yes دانشجوی دکتری دانشگاه تهران