fa اهمیت و کاربرد GIS در بررسی و شناسایی محوطه های باستانی و سازه های تاریخی در مطالعات باستان شناسی در ارتباط با سدها در ایران سد و سازه سد و سازه پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:110%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">سامانه اطلاعات مکانی یا </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">، یک سیستم اطلاعاتی است که به پردازش، تولید، تحلیل و مدیریت اطلاعات مکانی می‌پردازد. به عبارت دیگر، </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> یک سیستم کامپیوتری برای مدیریت و تحلیل داده‌ های جغرافیایی بوده که توانایی جمع‌آوری، ذخیره، تجزیه و تحلیل و نمایش اطلاعات مکانی را دارد.</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف این پژوهش، معرفی روش‌ های نو در بررسی، شناسایی و مکان‌ یابی محوطه‌ های باستانی و سازه‌ های تاریخی با استفاده از </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black">، در تعامل با موضوع سدسازی بوده که این امر نیز مستلزم بهره‌ مندی از داده‌ های باستان‌ شناسی و منابع آب و حوضه‌ های آبریز است. <a name="_Hlk214015023">بنابراین همین مسئله ضرورت و کاربرد این فناوری یعنی </a></span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> را در بررسی، شناسایی و نجات بخشی محوطه های باستانی و سازه های تاریخی در تعامل با سدسازی را نشان می دهد.</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> در تدوین و نگارش این پژوهش، نویسندگان علاوه بر منابع مطالعاتی، از روش توصیفی ـ تحلیلی و داده ‌های باستان‌ شناسی و سدسازی مرتبط با </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> استفاده و به توضیح وکاربرد برخی از ابزارها و تکنیک های موجود در آن پرداخته اند. نتایج حاضر بیانگر این است که استفاده از </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:110%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">GIS</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:110%"><span 2="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:black"> و تکنیک های آن در فعالیت باستان شناسی و سدسازی مرتبط با موضوع مورد بحث بسیار کارآمد و مفید است.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Abstract</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A spatial information system or </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> is an information system that processes, produces, analyzes, and manages spatial information. In other words, </span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> is a computer system for managing and analyzing geographic data that has the ability to collect, store, analyze, and display spatial information. The purpose of this research is to introduce new methods for surveying, identifying, and locating archaeological sites and historical structures using </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> in interaction with dam construction, which also requires the use of archaeological data, water resources, and watersheds. Therefore, this issue shows the necessity and application of this technology, namely </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, in the surveying, identifying, and rescuing archaeological sites and historical structures in interaction with dam construction. In compiling and writing this research, the authors, in addition to study sources, used the descriptive-analytical method and archaeological and dam construction data related to </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, and explained and applied some of the tools and techniques available in it. The present results indicate that the use of </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">GIS</span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> and its techniques in archaeological and dam construction activities related to the topic under discussion will be very efficient and useful.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; سیستم مختصات جغرافیایی/ GIS, اهمیت و کاربرد, مطالعات باستان شناسی و سدسازی. Geographic Coordinate System/GIS, importance and application, archaeological studies and dam construction. 71 89 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1103-1&slc_lang=fa&sid=1 Vahid Zolfiheris وحید زلفی Vahid.zolfiheris1364@yahoo.com 0084250801 Yes - - Fereshte saki فرشته ساکی Fereshtesaki390@gmail.com 1284999734 No - -