fa لزوم استفاده از روش‌های ژئوفیزیکی در مطالعات باستان‌شناسی طرح‌های عمرانی حوزه مدیریت منابع آبی مطالعات اجتماعی پژوهشي Research <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">در این نوشتار به اهمیت استفاده از روش‌های نوین ژئوفیزیکی در مطالعات باستان‌شناسی پرداخته می‌شود. کاوش‌های باستان‌شناسی برای دستیابی به داده‌های علمی ضروری‌اند، اما معمولاً فرآیندی زمان‌بر، پرهزینه و همراه با تخریب لایه‌های باستانی هستند. از سوی دیگر، تعیین محل مناسب ترانشه‌های کاوش اهمیت زیادی دارد، زیرا انتخاب نادرست می‌تواند به اتلاف منابع و آسیب به محوطه منجر شود. به همین دلیل، بهره‌گیری از روش‌هایی که موجب کاهش هزینه، صرفه‌جویی در زمان و حفاظت بهتر از محوطه‌های باستانی شوند، ضروری است</span>.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">روش‌های ژئوفیزیک اکتشافی و به‌ویژه آرکئوژئوفیزیک، امکان شناسایی ناهنجاری‌ها و پدیدارهای باستانی زیرسطحی را در کوتاه‌ترین زمان ممکن فراهم می‌کنند. این موضوع به‌ویژه در شرایط کنونی، با گسترش شهرنشینی و افزایش پروژه‌های عمرانی مانند ساخت سد، جاده و ساختمان‌سازی، اهمیت دوچندان دارد. با توجه به باستانی بودن سرزمین ایران و وجود آثار مدفون در بسیاری از مناطق، انجام مطالعات پیش از اجرای پروژه‌های عمرانی امری اجتناب‌ناپذیر است</span>.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="AR-SA" mitra="" style="font-family:">روش‌های آرکئوژئوفیزیکی با افزایش سرعت و دقت مکان‌یابی، نقش مهمی در تسهیل مطالعات باستان‌شناسی دارند و امکان بررسی روزانه چندین هکتار از محوطه را فراهم می‌سازند. در این نوشتار، انواع این روش‌ها و نمونه‌هایی از کاربرد آن‌ها در باستان‌شناسی معرفی و بررسی می‌شود</span>.</span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This paper addresses the importance of using modern geophysical methods in archaeological studies. Archaeological excavations are essential for obtaining scientific data; however, they are generally time-consuming, costly, and inevitably involve the destruction of archaeological layers. Moreover, selecting appropriate locations for excavation trenches is of great importance, as incorrect placement can lead to wasted resources and damage to archaeological sites. Therefore, the application of methods that reduce costs, save time, and enhance the protection of archaeological sites is essential.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Exploration geophysical methods, particularly archaeogeophysics, enable the identification of subsurface archaeological anomalies and features in the shortest possible time. This is especially significant under current conditions, with the expansion of urbanization and the increase in development projects such as dam construction, roads, and building activities. Given the ancient nature of Iran and the presence of buried archaeological remains across many regions, conducting archaeological investigations prior to the implementation of development projects is unavoidable.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; باستان‌شناسی, محوطه باستانی, آرکئوژئوفیزیک, بررسی‌های ژئوفیزیکی, مغناطیس‌سنجی Archaeology, Archaeological site, Archaeogeophysics, Geophysical surveys, Magnetometry 60 70 http://journal.hydropower.org.ir/browse.php?a_code=A-10-1101-1&slc_lang=fa&sid=1 Kourosh Mohammadkhani کورش محمدخانی kourosh.mhmdkhani@gmail.com 2410712967 Yes University of Shid Beheshti دانشگاه شهید بهشتی